Ηπιότερες αυξήσεις στις εισφορές των μη μισθωτών και το 2026 - Μετατίθεται ξανά ο τρόπος υπολογισμού
Η αναβολή δεν αναιρεί τον σχεδιασμό, αλλά μεταθέτει χρονικά την εφαρμογή του.
Σε δεύτερη διαδοχική αναβολή οδηγείται ο νέος τρόπος αναπροσαρμογής των ασφαλιστικών εισφορών για ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους, περιορίζοντας την επιβάρυνση που θα αντιμετώπιζαν το 2026 περίπου 1,4 εκατ. μη μισθωτοί. Ο μηχανισμός που προβλέπει σύνδεση των εισφορών με τον Δείκτη Μεταβολής Μισθών δεν θα τεθεί τελικά σε εφαρμογή από το νέο έτος, αλλά μεταφέρεται για το 2027.
Η επιλογή αυτή οδηγεί σε σημαντικά χαμηλότερες αυξήσεις εισφορών για το 2026, οι οποίες θα κινηθούν κοντά στο 2,6%–2,7%, επίπεδο που αντανακλά τον πληθωρισμό του 2025. Αντίθετα, η ενεργοποίηση του νέου συστήματος θα οδηγούσε σε αυξήσεις σχεδόν διπλάσιες, καθώς οι μισθολογικές αυξήσεις στην οικονομία κινούνται την τελευταία διετία στο εύρος του 5,5%–6%.
Τι θα πληρώσουν οι επαγγελματίες από τον Φεβρουάριο
Σύμφωνα με τις προβλέψεις για τα νέα ειδοποιητήρια του ΕΦΚΑ, οι μηνιαίες εισφορές το 2026 θα αυξηθούν ονομαστικά από περίπου 6 ευρώ στην πρώτη ασφαλιστική κατηγορία έως και 17 ευρώ στην υψηλότερη. Πρόκειται για αυξήσεις αντίστοιχες με εκείνες του 2025 και σαφώς χαμηλότερες από τα ποσά που θα προέκυπταν αν εφαρμοζόταν ο δείκτης μισθών.
Η απόφαση εκτιμάται ότι περιορίζει τον κίνδυνο νέας επιβάρυνσης σε μια αγορά όπου η πλειονότητα των μη μισθωτών -περίπου 8 στους 10- επιλέγει διαχρονικά την κατώτατη ασφαλιστική κατηγορία. Παράλληλα, η εισπραξιμότητα των εισφορών παραμένει σε σχετικά εύθραυστα επίπεδα, κοντά στο 60%, γεγονός που καθιστά κρίσιμη κάθε απότομη μεταβολή.
Η αλλαγή που έρχεται από το 2027
Η αναβολή δεν αναιρεί τον σχεδιασμό, αλλά μεταθέτει χρονικά την εφαρμογή του. Από την 1η Ιανουαρίου 2027, εφόσον δεν υπάρξει νέα παρέμβαση, οι εισφορές των μη μισθωτών θα αναπροσαρμόζονται αυτόματα με βάση την εξέλιξη των μισθών στην οικονομία. Αυτό σημαίνει ότι οι μελλοντικές αυξήσεις θα εξαρτώνται άμεσα από τις συλλογικές συμβάσεις και τις γενικότερες μισθολογικές πιέσεις σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα.
Στο ασφαλιστικό επιτελείο εξετάζονται σενάρια σταδιακής προσαρμογής, προκειμένου η μετάβαση στο νέο σύστημα να μην προκαλέσει απότομες αυξήσεις που θα δοκιμάσουν τις αντοχές των επαγγελματιών.
Οι ασφαλισμένοι θα κληθούν στις αρχές του 2026 να επιλέξουν εκ νέου ασφαλιστική κατηγορία. Τα αναπροσαρμοσμένα ποσά θα εμφανιστούν στα ειδοποιητήρια που θα εκδοθούν στο τέλος Φεβρουαρίου. Σε περίπτωση που δεν υποβληθεί δήλωση, ο ασφαλισμένος παραμένει αυτόματα στην κατηγορία που είχε το προηγούμενο έτος.
Υπενθυμίζεται φυσικά ότι η παραμονή στη χαμηλότερη κατηγορία έχει άμεσο αντίκτυπο στο ύψος των μελλοντικών συντάξεων. Τα τελευταία στοιχεία απονομών δείχνουν ότι ακόμη και με 40 χρόνια ασφάλισης, οι καθαρές συντάξεις διαμορφώνονται σε επίπεδα κάτω των 900 ευρώ, καθώς το τελικό ποσό συνδέεται αποκλειστικά με τις εισφορές που έχουν καταβληθεί διαχρονικά.
Υπό αυτό το πρίσμα, η συζήτηση για τις εισφορές δεν αφορά μόνο το άμεσο κόστος, αλλά και τη μακροπρόθεσμη επάρκεια των παροχών, ενόψει της πλήρους εφαρμογής του νέου συστήματος από το 2027 και μετά.
